“Эрдэнэс критикал минералс” Төрийн өмчит үйлдвэрийн газар нь (хуучин нэрээр “Монголросцветмет” ТӨҮГ) БНМАУ, ЗСБНХУ-ын Засгийн газар хоорондын хэлэлцээрийн дагуу 1973 онд Монгол-Зөвлөлтийн хамтарсан “Монголсовцветмет” нэгдэл нэртэйгээр Монгол Улсын нутаг дэвсгэр дээр хайлуур жонш, үнэт металл болон бусад төрлийн ашигт малтмалыг олборлон баяжуулах, эрдэс түүхий эдийн нөөцийг өсгөх, улсын экспортын чадавхийг нэмэгдүүлэх зорилготойгоор байгуулагдан эдүгээ 53 дахь жилдээ үйл ажиллагаагаа явуулж байгаа Монгол Улсын анхны гадаадын хөрөнгө оруулалттай томоохон аж ахуйн нэгж юм.
Хамтарсан нэгдэл нь 1991 он Монгол – Оросын Засгийн газар хоорондын хэлэлцээрээр Монголросцветмет нэгдэл, 2007 оноос хязгаарлагдмал хариуцлагатай компани, 2019 оноос Төрийн өмчит үйлдвэрийн газар болж өөрчлөгдөн үйл ажиллагаагаа явуулж ирсэн.
Үйлдвэрийн газрын Дүрмийн сангийн 51% Монгол Улсын, 49% нь ОХУ-ын өмчлөлд байсан бөгөөд 2016 оноос Монгол Улсын 100% төрийн өмчийн эзэмшилд шилжсэн.
Үйлдвэрийн газар нь:
- Хайлуур жоншны хүдэр олборлолт, баяжуулалт;
- Төмрийн хүдрийн олборлолт, баяжуулалт;
- Алт олборлолт, баяжуулалт;
- Хайрга, дайрга, элс үйлдвэрлэл,
- Геологи хайгуулын ажлын чиглэлээр тус тус үйл ажиллагаагаа явуулж байна.
Жилд 550-600 мянган тонн хайлуур жоншны хүдэр боловсруулан 110-120 мянган тонн жоншны баяжмал үйлдвэрлэх, 2.4 сая тонн төмрийн хүдэр олборлон, 900.0 мянган тонн төмрийн баяжмал үйлдвэрлэх, 1.0 сая гаруй м3 алт агуулсан элс угаах хүчин чадалтайгаар нийт 1550 гаруй хүнийг ажлын байраар тогтмол ханган ажиллаж байна.
Өнөөдрийн байдлаар үйлдвэрийн газар нь Улаанбаатар хот дахь Захиргаа, Хэнтий аймгийн Бор-Өндөр суманд орших “Бор-Өндөр” уулын баяжуулах үйлдвэр, Төв аймгийн Заамар сумын нутагт орших “Шижир алт” алтны үйлдвэр гэсэн бүрэлдэхүүнтэй үйл ажиллагаа явуулж байна.
“Бор-Өндөр”-ийн уулын баяжуулах үйлдвэр нь Хэнтий аймгийн Бор-Өндөр сумын хөдөлмөрийн насны иргэдийн 20 гаруй хувь, “Шижир алт” алтны үйлдвэр нь Төв аймгийн Заамар сумын Хайлааст баг, Өгөөмөр тосгоны хөдөлмөрийн насны иргэдийн 34 хувийг ажлын байраар хангаж ажилладаг.
“Эрдэнэс критикал минералс” ТӨҮГ нь (хуучин нэрээр “Монголросцветмет” ТӨҮГ) байгуулагдсан цагаасаа өнөөдрийг хүртэл өөрийн ажиллагсад болон орон нутгийн ард иргэдийн мэдлэг, мэргэжил, ур чадварыг дээшлүүлэхэд ихээхэн хувь нэмэр оруулж, мэргэжлийн өндөр ур чадвартай олон зуун үндэсний боловсон хүчнийг бэлтгэн гаргасаар ирсэн билээ. Түүнчлэн ажиллагсдын нийгмийн асуудлыг шийдвэрлэхэд онцгой анхааран ажиллаж байна. Тухайлбал нийгмийн дэд бүтцийг бий болгох, түүний дотор тохилог орон сууц, сургууль цэцэрлэг, нийгэм соёл, спорт, ахуйн үйлчилгээний зориулалттай иж бүрэн барилга байгууламжид нийт хөрөнгө оруулалтынхаа 40 орчим хувийг зориулж бүтээн байгуулалт хийснээрээ онцлогтой юм. Үүний үр дүнд үйлдвэрийн газрын харьяа үйлдвэрүүдийг түшиглэн байгуулагдсан хот, суурин газруудад 15 мянга гаруй хүн амьдардаг. Үйлдвэрийн газрын нийт ажиллагсдын 60 гаруй хувь нь орчин үеийн тохилог орон сууцанд амьдарч ажиллаж байгаа ба оршин буй сум орон нутгийн төсвийн байгууллагын ажиллагсдыг мөн орон сууцаар хангадаг.
Үйлдвэрийн газар нь үйл ажиллагаандаа ISO 9001:2015, ISO 14001:2015, ISO 45001:2018 олон улсын стандартын нэгдсэн менежментийн тогтолцоо нэвтрүүлсэн, компанийн засаглалыг хөгжүүлсэн, Монгол Улсын хөгжилд оруулах хувь нэмрээ бататгасан, Монгол Улсад төдийгүй Олон улсад хүлээн зөвшөөрөгдсөн компани болно.
Монгол Улсын Засгийн Газрын 2025 оны 02 дугаар сарын 19-ний өдрийн 95 дугаар тогтоолоор “Монголросцветмет” төрийн өмчит үйлдвэрийн газрын нэр нь “Эрдэнэс критикал минералс” төрийн өмчит үйлдвэрийн газар болж өөрчлөгдсөн.